Năng lượng mới bùng nổ và những vấn đề phát sinh (kì I)

1. Đốt rừng và khói mù - một phần của cuộc sống trên đảo Borneo

Trên hòn đảo Borneo, một lớp khói mù dày đặc thường xuyên bao phủ thành phố 500.000 dân này. Nguyên nhân xuất phát từ những vụ cháy rừng dữ dội dọc theo hòn đảo mà trong đó có một số vụ là do người dân đốt rừng để trồng cây cọ - nguyên liệu quan trọng để sản xuất dầu diesel sinh học - đang được xem là một nguồn năng lượng sạch thay thế dầu diesel.

Đám khói xanh này đôi khi dày đặc đến nỗi làm thành phố tối sầm ngay cả vào giữa trưa. Đám khói còn khiến cho sân bay Pontianak thỉnh thoảng phải đóng cửa, một số người dân tình nguyện ở địa phương đổ ra các con đường của thành phố để phát mặt nạ phòng độc. Từ tháng 7 đến giữa tháng 10/2006, Indonesia có 28.762 trường hợp mắc bệnh về đường hô hấp có liên quan đến khói.

“Tôi có cảm giác như mình thở ra khói ”, một thanh niên 26 tuổi làm nghề giao hàng cho biết như vậy. Khi đám khói thật dày đặc, anh ta phải mang mặt nạ phòng độc khi đi làm nhưng vẫn cảm thấy mệt mỏi sau mỗi giấc ngủ. “Khói là một phần trong cuộc sống nơi đây” - anh ta nói trong tiếng thở dài.

Một khu đồn điền trồng cọ cách 4 giờ đi đường đất từ Pontianak, có thể cho bạn một cái nhìn thoáng qua về cảnh sau đám cháy.

Khu đồn điền trải dài 1.000 hécta nổi bật với hình ảnh một loạt các ngọn đồi trọc bị cháy đen. Gốc cây bị đốt thành than trộn lẫn vào đất, cành cây cháy xém rơi vãi trên mặt đất. Nhìn từ xa, khu đồn điền như được bao quanh bởi một lớp khói mù rừng rậm.

Dân làng gần đó cho biết khói và lửa từ đám cháy tại địa điểm đó thiêu rụi cây ăn quả và cây cao su vốn là kế sinh nhai của họ. Khói lửa cũng làm cho họ bị bệnh. Trưởng làng cho biết một dân làng bắt đầu có hành động giống như bị ám và anh ta đã bị nhốt vào một cái chuồng và vẫn còn ở đó trong nhiều tuần.

Trên một đỉnh đồi nhìn qua khu đồn điền, một người đàn ông tên Kong Tamcheng nói rằng ông ta không biết ai đã đốt đám lửa đó và nói thêm “ Chúng tôi cũng chỉ là một nạn nhân”. Ông ta đưa ra giả thuyết đám cháy có thể do một người làm công bất cẩn đã đánh rơi tàn thuốc lá, hay các đối thủ của họ đã cố tình làm vậy để làm hoen ố danh tiếng của công ty Incasi Raya Group... Chính quyền Indonesia đang tiến hành điều tra 9 công ty dầu cọ về hành vi đốt rừng bất hợp pháp.

Tuy có những cơn mưa theo mùa phần nào giúp dập tắt những đám cháy trong vài tuần qua, nhưng khí độc của đám khói từ Borneo và hòn đảo Sumatra - hiện tượng hằng năm sương khói bao phủ phần lớn các nước Đông Nam Á, trong đó có cả Singapore và Kuala Lumpur - gây thêm một mối bận tâm khác về việc bùng nổ năng lượng thay thế trên thế giới. Các chuyên gia cho biết một trong số những vấn đề phát sinh đó là các đám cháy đốt rừng đã tuôn vào khí quyển hàng triệu tấn khí carbon dioxit và những khí nhà kính khác. Các vấn đề đó làm trầm trọng thêm những mối lo ngại về việc nóng lên của toàn cầu mà trong đó, chất đốt sinh học được xem là giải pháp để hạn chế.